Birçok tuz yatağı endüstriyel kullanıma elverişli kalın tabakalar oluştururken İran mavi tuzu yalnızca dar ve öngörülemeyen şeritler hâlinde görülür. İran'da sadece birkaç madende böyle bölgeler vardır. Bu bölgelere ulaşabilmek için önce büyük miktarda kaya ve sıradan kaya tuzunun elle çıkarılması gerekir.

Bir maden sahibiyle ortaklığımız, ışığı güçlü biçimde kıran ve nadir renkler sergileyen son derece saydam kristal bölgelerine erişim sağlar.

Bu nadir alanlara ulaşmak için sıradan kaya ve tuz zahmetli bir çalışmayla elle sökülüp madenden taşınır. Malzemenin büyük bölümü sıradan kaya tuzudur. Yaklaşık 100 kilogram çıkarılan malzemeden ortalama yalnızca 1 kilogram ticari İran mavi tuzu elde edilir.

Üstelik bu bilinen mavi tuz bile son derece nadirdir.

Gerçek İran mavi tuzu yalnızca İran'da bulunur. Dünyanın başka hiçbir yerinde benzer yataklar bilinmemektedir. İran mavi tuzunu dünyanın en nadir tuzu yapan, tam da bu jeolojik benzersizliktir. Bu nedenle yıllık çıkarım yalnızca birkaç tonla sınırlıdır.

Büyük bir minnettarlık ve sabırla bir maden sahibiyle özel bir ortaklık kurabildik. Bu sayede yatakların olağanüstü nadir bir bölümüne erişiyoruz: Işığı yoğun biçimde kıran ve sıra dışı renkler sergileyen son derece saydam kristaller.

Bu özel kristal bölgeleri, zaten dar olan tuz şeritleri içinde çok seyrek ortaya çıkar. Ortalama olarak yaklaşık 100 metrelik bir tuz şeridinde, jeolojik basıncın milyonlarca yıl boyunca olağanüstü yüksek olduğu yaklaşık bir metrelik bir bölüm bulunur. Burada sıradan tuz, büyüleyici optik özelliklere sahip saydam kristal yapılara dönüşmüştür.

Çok ender bazı noktalarda tektonik levha hareketlerinin basıncı o kadar büyük olmuştur ki tuzun kristal örgüsü mikroskobik düzeyde değişmiştir. Bunun sonucunda bir boya maddesi değil, tamamen fiziksel bir etki oluşmuştur: Işık kristalin içinde kırılır ve yansır.

Sonuç, nefes kesici bir renk oyunudur.

Işık kaynağına göre kristaller, açık leylaktan petrol ve safir mavisine, koyu kraliyet mavisinden ametist moruna kadar farklı tonlarda görünür. Sıcak ışık altında yoğun mor, soğuk ışıkta veya güneşte ise daha çok koyu mavi görünürler. Açık renkli bir ekran önünde renk çoğu zaman anında değişir. Bir kristal suya bırakıldığında su tamamen berrak kalır — çünkü renk malzemenin içinde değildir; yalnızca ışığın kırılmasından doğar.

Böylece ışık altında kendini her defasında yeniden gösteren bir renk oyunu ortaya çıkar.

Doğal mineral zenginliği özellikle dikkat çekicidir. Avrupa'daki tuzların çoğunun aksine İran mavi tuzu doğal olarak önemli miktarda potasyum klorür (silvin) içerir. Sıradan İran mavi tuzunda potasyum klorür oranı ortalama yaklaşık %13–17 iken madenimiz olağanüstü zengindir ve doğal oran %24.8'e kadar ulaşır.

Kristaller çok çeşitli yapılar ve görünümler sergiler: Bazıları neredeyse saydamdır; bazıları ince mermerimsi desenler, köşeli çizgiler veya yoğun renkli damarlar taşır. Bazıları zarif ve sakin, bazıları çarpıcı ve güçlü görünür. Hiçbir kristal bir diğerinin aynısı değildir.

Her biri eşsizdir — hayal edilemeyecek kadar uzun zaman dilimleri boyunca, yeryüzünün derinliklerinde oluşmuştur.